Ponad 102 mld zł na ochronę ludności. Rząd przyjął program na lata 2027–2031.

Ponad 102 mld zł ma zostać przeznaczone w ciągu najbliższych pięciu lat na ochronę ludności i obronę cywilną. Rząd przyjął Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027–2031, który zakłada m.in. inwestycje w obiekty ochronne, zabezpieczenie dostaw wody, żywności i energii, rozwój systemów ostrzegania oraz szkolenia mieszkańców.

Program jest kontynuacją działań prowadzonych w latach 2025–2026, na które przeznaczono blisko 34 mld zł. Nowa perspektywa finansowania ma obejmować pięć kolejnych lat i umożliwić realizację większych inwestycji, w tym budowę oraz modernizację obiektów ochronnych.

Ponad 19 mld zł już w 2027 roku

Finansowanie zostało rozłożone na poszczególne lata. W 2027 roku na ochronę ludności i obronę cywilną ma trafić co najmniej 19,1 mld zł. W kolejnych latach zaplanowano 19,7 mld zł w 2028 roku, 20,4 mld zł w 2029 roku, 21,2 mld zł w 2030 roku oraz 21,9 mld zł w 2031 roku.

Znaczna część środków ma trafić do samorządów, które będą realizować inwestycje związane z bezpieczeństwem mieszkańców.

Schrony, zapasy i infrastruktura

Jednym z głównych założeń programu jest rozwój infrastruktury ochronnej. Planowane są inwestycje w budowę nowych i adaptację istniejących schronów oraz innych obiektów zbiorowej ochrony. Powstawać mają również miejsca doraźnego schronienia.

Program przewiduje także tworzenie zapasów i infrastruktury pozwalającej na utrzymanie podstawowego funkcjonowania w sytuacjach kryzysowych. Chodzi m.in. o zapewnienie dostępu do energii elektrycznej, ciepła, wody pitnej i żywności. Planowany jest również rozwój magazynów i punktów przetrwania.

Środki mają zostać przeznaczone także na sprzęt ratowniczy, pojazdy oraz rozwój infrastruktury medycznej.

Zmiany w OSP. Cztery profile działania

Ważnym elementem programu jest również przygotowanie jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych do realizacji zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej.

OSP mają być profilowane w czterech obszarach: ewakuacyjnym, logistycznym, medycznym i humanitarnym.

Jednostki o profilu ewakuacyjnym będą mogły wspierać ewakuację ludzi, zwierząt i mienia, natomiast profil logistyczny obejmie m.in. organizację tymczasowego zakwaterowania, zasilanie awaryjne, dystrybucję paliwa, przygotowanie wyżywienia oraz dostarczanie i uzdatnianie wody.

Profil medyczny zakłada wsparcie tymczasowych miejsc pomocy medycznej i doraźnych szpitali, a także mobilną pomoc medyczną. Jednostki o profilu humanitarnym mają zajmować się m.in. obsługą miejsc zbiorowej ochrony i punktów pomocy humanitarnej, a także ostrzeganiem i alarmowaniem ludności.

Docelowo w każdej gminie co najmniej jedna jednostka OSP ma być przygotowana do realizacji zadań zgodnie z określonym profilem.

Na doposażenie i przygotowanie jednostek OSP zaplanowano co najmniej 310 mln zł w 2027 roku, 330 mln zł w 2028 roku, 350 mln zł w 2029 roku oraz 370 mln zł w 2030 roku.

Szkolenia i przygotowanie mieszkańców

Program obejmuje również edukację i szkolenia dla ludności cywilnej. Mają one przygotowywać mieszkańców do działania m.in. w przypadku ewakuacji, pożaru, przerw w dostawie energii czy innych sytuacji kryzysowych.

Wśród planowanych działań znalazły się Powszechne Warsztaty Ochrony Ludności oraz Akademia Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Ich celem ma być przekazywanie praktycznej wiedzy dotyczącej reagowania na zagrożenia, przygotowania gospodarstwa domowego oraz udzielania pierwszej pomocy.

Jednym z założeń programu jest również przygotowanie społeczeństwa do samodzielnego funkcjonowania przez pierwsze 72 godziny sytuacji kryzysowej.

Nowy komponent medyczny

Program przewiduje także utworzenie komponentu medycznego Szefa Obrony Cywilnej, którym jest minister spraw wewnętrznych i administracji. Ma on zostać oparty m.in. na szpitalach i innych placówkach medycznych podległych MSWiA.

Placówki mają być przygotowywane do funkcjonowania w warunkach konfliktu zbrojnego oraz dłuższych przerw w dostawach energii. Jednym z celów jest zapewnienie ciągłości udzielania świadczeń medycznych oraz większej niezależności energetycznej szpitali.

Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027–2031 ma być podstawą finansowania kolejnych działań związanych z bezpieczeństwem mieszkańców. Łączna wartość zaplanowanych na pięć lat środków przekracza 102 mld zł.

Źródło: MSWiA

Foto: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów